Η Ελλάδα αντιμετωπίζει φέτος μεγάλη επιβάρυνση από τον ιό του Δυτικού Νείλου, με αυξημένα κρούσματα, κυρίως στην Αττική. Ο ΕΟΔΥ δεν διαπιστώνει αλλαγή στη συμπεριφορά ή μεταδοτικότητα του ιού σε σχέση με προηγούμενα έτη.
Η έντονη κυκλοφορία του ιού, ιδιαίτερα σε περιοχές της Αττικής, και η ταχεία άνοδος των κρουσμάτων ήδη από τα πρώτα στάδια της περιόδου μετάδοσης έχουν θέσει τις υγειονομικές αρχές σε αυξημένη επιφυλακή. Παράλληλα, ο ΕΟΔΥ διευκρινίζει ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν επιστημονικές ενδείξεις πως ο ιός έχει αλλάξει συμπεριφορά ή παρουσιάζει μεγαλύτερη μεταδοτικότητα σε σύγκριση με προηγούμενες περιόδους.
Η φετινή επιδημιολογική εικόνα αποδίδεται σε έναν σύνθετο συνδυασμό παραγόντων που επηρεάζουν τους πληθυσμούς των κουνουπιών, με την αυξημένη θερμοκρασία και τις βροχοπτώσεις να συσχετίζονται περισσότερο με τις εποχικές εξάρσεις του ιού. Όπως σημειώνει η Δανάη Περβανίδου, MD, MPH, προϊσταμένη του Τμήματος Νοσημάτων που Μεταδίδονται με Διαβιβαστές της Διεύθυνσης Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Πρόληψης Μεταδοτικών Νοσημάτων του ΕΟΔΥ, «ο θερμός χειμώνας του 2025-2026 στην Αττική (ο δεύτερος θερμότερος των τελευταίων 150 ετών) πιθανά συνέβαλε στην τρέχουσα επιδημιολογική εικόνα».
Σύμφωνα με τη Δανάη Περβανίδου, στη χώρα μας, όπως και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου καταγράφονται κάθε χρόνο από το 2010 και μετά, σε κάθε περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών. Ο ιός θεωρείται πλέον εγκατεστημένος στην Ελλάδα και η επανεμφάνιση περιστατικών σε κάθε περίοδο μετάδοσης είναι αναμενόμενη.
Ο ΕΟΔΥ είχε ήδη ενημερώσει, τον Μάιο 2026, τους επαγγελματίες υγείας πανελλαδικά για την ανάγκη εγρήγορσης και έγκαιρης διάγνωσης περιστατικών, ενώ ενημερώθηκε και το κοινό για τα μέτρα προστασίας.
Την περίοδο 2026, μέχρι τις 12 Αυγούστου, έχουν καταγραφεί συνολικά 110 κρούσματα λοίμωξης στη χώρα, εκ των οποίων τα 81 παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα και 29 είχαν ηπιότερες εκδηλώσεις. Τα κρούσματα εντοπίστηκαν σε 39 Δήμους και 14 Περιφερειακές Ενότητες, κυρίως σε Αττική, Θεσσαλία, Κεντρική Μακεδονία και Πελοπόννησο.
Ενισχυμένη επιτήρηση και αυξημένη κυκλοφορία στην Αττική
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται κάθε χρόνο στις πιο προσβεβλημένες χώρες στην Ευρώπη όσον αφορά τον αριθμό κρουσμάτων και την επίπτωση της νόσου, μαζί με την Ιταλία και άλλες χώρες της κεντρικής και νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η επιδημιολογική επιτήρηση στη χώρα είναι ιδιαίτερα ενισχυμένη και οι γιατροί εμφανίζονται επαρκώς ευαισθητοποιημένοι για τη διάγνωση περιστατικών. Όλα τα διαγνωσμένα περιστατικά δηλώνονται καθημερινά στον ΕΟΔΥ, χωρίς υποδήλωση.
Κατά την τρέχουσα περίοδο, καταγράφεται έντονη κυκλοφορία του ιού, ειδικά σε περιοχές της Αττικής, με τον αριθμό των κρουσμάτων να ξεπερνά τα αντίστοιχα μεγέθη προηγούμενων ετών για την ίδια χρονική περίοδο. Τα αίτια της έξαρσης είναι πολυπαραγοντικά και αφορούν τόσο περιβαλλοντικούς όσο και κλιματικούς παράγοντες.
Επιδημιολογικά δεδομένα και παράγοντες μετάδοσης
Δεν υπάρχουν ενδείξεις αυξημένης μεταδοτικότητας ή αλλαγής συμπεριφοράς του ιού. Η επιδημιολογία του ιού καθορίζεται από ποικίλους παράγοντες, όπως οι μεταναστευτικές οδοί των πτηνών, η ποικιλομορφία και η ανοσία των πτηνών-reservoir, οι πληθυσμοί των κουνουπιών και οι περιβαλλοντικές συνθήκες. Οι μετεωρολογικές παράμετροι, όπως η αυξημένη θερμοκρασία και οι βροχοπτώσεις, επηρεάζουν σημαντικά τους πληθυσμούς των κουνουπιών και την ικανότητά τους να μεταδίδουν τον ιό.
Η αυξημένη κυκλοφορία του ιού στην Αττική, λόγω του μεγάλου πληθυσμού και της πυκνότητας κατοίκησης, προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στις αρχές. Αν διατηρηθεί ο ίδιος ρυθμός καταγραφής κρουσμάτων, η φετινή περίοδος ενδέχεται να είναι από τις δυσκολότερες όσον αφορά τον αριθμό των περιστατικών. Απαιτείται εγρήγορση από τις τοπικές αρχές και ευαισθητοποίηση του κοινού για τη λήψη μέτρων ατομικής προστασίας.
Μέτρα πρόληψης και ενημέρωση πολιτών
Η κορύφωση της εποχικής έξαρσης συνήθως σημειώνεται από τα μέσα έως τα τέλη Αυγούστου και έως τις αρχές-μέσα Σεπτεμβρίου. Ο σχεδιασμός του ΕΟΔΥ περιλαμβάνει ενισχυμένη επιδημιολογική επιτήρηση, άμεση διερεύνηση των κρουσμάτων και ενημέρωση των αρμόδιων αρχών και του κοινού. Υπάρχει εθνικό Σχέδιο Δράσης, που περιγράφει τις συνιστώμενες δράσεις πρόληψης και απόκρισης ανά επίπεδο κινδύνου.
Τα επιπλέον μέτρα εστιάζουν στην εντατικοποίηση των δράσεων διαχείρισης των κουνουπιών από τις τοπικές αρχές και στην ενίσχυση της ενημέρωσης των πολιτών για μέτρα ατομικής προστασίας και εξάλειψη εστιών αναπαραγωγής στους ιδιωτικούς χώρους.
Ο ΕΟΔΥ τονίζει τη σημασία της συνέπειας στη λήψη μέτρων προστασίας από τα κουνούπια. Οι πολίτες θα πρέπει να χρησιμοποιούν εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά, σήτες, κουνουπιέρες και να φορούν μακριά ρούχα, ιδιαίτερα από το σούρουπο. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, με ανοσοκαταστολή ή χρόνια νοσήματα, καθώς διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης.
Η απομάκρυνση εστιών στάσιμου νερού στους ιδιωτικούς χώρους αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης. Η συμμετοχή της κοινότητας είναι καθοριστική, καθώς οι αρμόδιες αρχές δεν μπορούν να παρέμβουν σε ιδιωτικούς χώρους. Τακτικός έλεγχος και εξάλειψη εστιών στάσιμου νερού σε αυλές, κήπους, μπαλκόνια και χωράφια συμβάλλει σημαντικά στον περιορισμό της αναπαραγωγής των κουνουπιών.
Συνολικά, η ενημέρωση, η εγρήγορση και η συνέπεια στην εφαρμογή των μέτρων προστασίας παραμένουν κρίσιμες για τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού του Δυτικού Νείλου στη χώρα.
----------------------------------------------------------
ΕΟΔΥ: 45 νέα κρούσματα Δυτικού Νείλου, 110 συνολικά, 9 θάνατοι
Σημαντική αύξηση στα κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου καταγράφεται στην Ελλάδα, με 45 νέα εγχώρια περιστατικά να δηλώνονται την τελευταία εβδομάδα, σύμφωνα με ανακοίνωση του ΕΟΔΥ. Ο συνολικός αριθμός των κρουσμάτων ανέρχεται πλέον σε 110 από την αρχή της περιόδου 2026 έως τις 12 Αυγούστου.Από τα περιστατικά αυτά, τα 81 παρουσίασαν σοβαρές εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, ενώ έχουν σημειωθεί εννέα θάνατοι, όλοι σε ασθενείς άνω των 65 ετών. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη κυκλοφορία του ιού και την ανάγκη για αυξημένη επαγρύπνηση, ιδιαίτερα στις ευάλωτες ομάδες πληθυσμού.
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου έχουν καταγραφεί και διερευνηθεί σε 39 Δήμους, σε 14 Περιφερειακές Ενότητες, στις Περιφέρειες Αττικής, Θεσσαλίας, Κεντρικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου. Συγκεκριμένα, οι Περιφερειακές Ενότητες όπου εντοπίστηκαν κρούσματα είναι: Ανατολικής Αττικής, Βορείου Τομέα Αθηνών, Δυτικής Αττικής, Κεντρικού Τομέα Αθηνών, Νοτίου Τομέα Αθηνών, Πειραιώς, Καρδίτσας, Λάρισας, Τρικάλων, Ημαθίας, Θεσσαλονίκης, Πέλλας, Σερρών και Λακωνίας.
Η διάγνωση περαιτέρω κρουσμάτων θεωρείται αναμενόμενη το επόμενο διάστημα, τόσο στις ίδιες όσο και σε νέες περιοχές. Ιδιαίτερα στην Περιφέρεια Αττικής, φέτος παρατηρείται έντονη κυκλοφορία του ιού, με αυξημένο αριθμό κρουσμάτων σε συγκεκριμένες περιοχές και Περιφερειακές Ενότητες.Οι Δήμοι όπου έχουν καταγραφεί κρούσματα είναι οι εξής:
• Αχαρνών 3
• Βάρης - Βούλας - Βουλιαγμένης 7
• Κρωπίας 3
• Λαυρεωτικής 2
• Μαραθώνος 2
• Μαρκοπούλου Μεσογαίας 11
• Παιανίας 1
• Παλλήνης 5
• Ραφήνας - Πικερμίου 2
• Σαρωνικού 1
• Σπάτων - Αρτέμιδος 13
• Αγίας Παρασκευής 7
• Αμαρουσίου 1
• Βριλησσίων 1
• Λυκόβρυσης - Πεύκης 1
• Νέας Ιωνίας 1
• Παπάγου - Χολαργού 1
• Πεντέλης 1
• Χαλανδρίου 3
• Φυλής 1
• Αθηναίων 3
• Ηλιούπολης 1
• Αλίμου 1
• Γλυφάδας 3
• Ελληνικού - Αργυρούπολης 1
• Πειραιά 1
• Παλαμά 1
• Σοφάδων 1
• Κιλελέρ 2
• Λαρισαίων 7
• Τεμπών 2
• Τρικκαίων 1
• Βέροιας 2
• Αμπελοκήπων - Μενεμένης 1
• Χαλκηδόνος 1
• Πέλλας 6
• Σκύδρας 2
• Νέας Ζίχνης 1
• Ευρώτα 1
• Υπό διερεύνηση 5
Εκτός από τους παραπάνω επηρεαζόμενους Δήμους, χαρακτηρίζονται ως «υψηλού κινδύνου» οι Δήμοι: Κηφισιάς, Ηρακλείου, Φιλοθέης - Ψυχικού και Μεταμόρφωσης (Ε. Βορείου Τομέα Αθηνών), Καλλιθέας και Νέας Σμύρνης (Ε. Νοτίου Τομέα Αθηνών), Νέας Φιλαδέλφειας - Νέας Χαλκηδόνας και Δάφνης - Υμηττού (Ε. Κεντρικού Τομέα Αθηνών), Αμφίπολης (Ε. Σερρών), Ηρωικής Πόλης Νάουσας (Ε. Ημαθίας) και Δήμος Δέλτα (Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης).
Παρότι στους Δήμους υψηλού κινδύνου δεν έχουν καταγραφεί κρούσματα σε ανθρώπους κατά την τρέχουσα περίοδο μετάδοσης, συνδυάζονται παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα επικείμενης μετάδοσης, όπως η εγγύτητα σε επηρεαζόμενους Δήμους, γεωμορφολογικά και επιδημιολογικά δεδομένα.
Η επιδημιολογία του ιού διαμορφώνεται από πολλούς παράγοντες, με αποτέλεσμα οι περιοχές κυκλοφορίας και οι πιθανές περιοχές καταγραφής κρουσμάτων να μην μπορούν να προβλεφθούν με ασφάλεια, όπως επισημαίνει ο ΕΟΔΥ. Συνιστάται η τήρηση ατομικών μέτρων προστασίας από τα κουνούπια σε όλη την επικράτεια, καθ’ όλη τη διάρκεια κυκλοφορίας των κουνουπιών.
